Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 27 juni 2018

D66 mist inzet op de opgaven van de toekomst

Deze week besloten Provinciale Staten over de plannen van de coalitie voor het komende jaar. Gezien de verkiezingen van maart 2019 is dat de laatste keer voor de huidige coalitie. D66 concludeert dat de coalitie vooral achteruit kijkt. De plannen bestaan uit een samenraapsel van beleid en maatregelen waarmee de losse eindjes van de afgelopen drie jaar aan elkaar worden geknoopt.

De afgelopen jaren constateerde D66 al vaker dat de op papier gepende plannen regelmatig niet in de pas lopen met de realiteit buiten het Provinciehuis. In plaats van te kijken naar de opgaven geeft het huidige college slechts enkele suggesties mee als het gaat om de toekomstige financiële situatie van de provincie. Zo wordt het IBP (Interbestuurlijk programma), een samenwerkingsverband waarin gemeenten, waterschappen, provincie en overheid samenwerken als het gaat om bijvoorbeeld de energietransitie en de regionale economie, door het college niet neergezet als de manier om de uitdagingen van de toekomst tegemoet te treden. In tegendeel, het college voert het IBP op als een onzekere post op de begroting die van invloed zijn op de financiële situatie.

Dat is tekenend voor de blik van het huidige college op de toekomst. De ogen gericht op een begroting waarvan men tevreden concludeert dat deze in balans is. De energietransitie, circulaire economie, de nalatenschap van Leeuwarden-Fryslân 2018, herstel van natuur en biodiversiteit of concreter, het dreigende tekort op de arbeidsmarkt voor technisch- en zorgpersoneel, van al deze punten ontbreekt ieder spoor in de plannen van het college.

Als het gaat om de energietransitie ontvingen Provinciale Staten afgelopen april nog een brief met informatie over de stand van zaken. Hieruit bleek dat de opwekking van duurzame energie goed op weg is. Tegelijkertijd was de conclusie dat de eerste provinciale doelstelling voor 16% duurzame energie in 2020 niet zal worden gehaald. Ook als het gaat om de energiebesparing waren de voorlopige resultaten teleurstellend. Sterker nog, het verbruik is zelfs gestegen binnen sectoren als industrie en mobiliteit vanwege de economische groei. De energietransitie verdient dan ook onze onverminderde aandacht. De eerste contouren van het op handen zijnde klimaatakkoord van het nieuwe kabinet laten een nieuwe ambitie zien. Op basis daarvan pleit D66 er voor om in de begroting van 2019 te anticiperen op de hoofdlijnen van het klimaatakkoord.

Binnen de energietransitie is een van de grote uitdagingen het verduurzamen van woningen. Een opgave van in totaal 300.000 woningen. Een opgave die alleen is te realiseren samen met de Friezen. D66 pleit ervoor om in navolging van ander provincies een korting te bedingen op de nationale energiebespaar-lening. Hiermee kunnen bewoners tegen een relatief lage rente energiebesparende maatregelen treffen aan hun eigen huis.

Een tweede ontwikkeling binnen de energietransitie is het dreigende tekort aan technisch personeel. Dit ziet D66 echter als een kans voor werkgelegenheid en nieuwe banen. Maar alleen als hiervoor maatregelen worden genomen. zodat de overheden, bedrijven en onderwijsinstellingen daarvoor de handen ineen slaan.

Dan het herstel van de biodiversiteit. D66 diende daartoe samen met de vijf oppositiepartijen al eerder een initiatiefvoorstel in. Het veenweideatelier Places of Hope liet op basis van onderzoek en een tentoonstelling zien hoe en welke vormen van landbouw er mogelijk zijn die niet schadelijk zijn voor of bijdragen aan een goede biodiversiteit. D66 vraagt om een verdiepend vervolgonderzoek.

Ook de voorstelling ‘De Kening van de Greide’ laat zien dat de landbouw en de natuur niet in balans zijn. Dit laat ook direct zien hoe cultuur bij iedere onderwerp kan bijdragen aan een nieuwe frisse blik. Anders gezegd: de verbeelding zegt meer dan 1000 woorden. Uiteindelijk wil D66 er naartoe dat in de begroting van de provincie cultuur bij ieder onderwerp wordt betrokken.

Gezien de waarde van kunst en cultuur is het te betreuren dat, ondanks het voornemen van de coalitie, het niet is gelukt om de cultuurparticipatie onder Friezen te bevorderen. In tegendeel, de participatie loopt zelfs in het jaar van Leeuwarden-Fryslân 2018 terug. D66 vraagt het college daarom de coördinatie op zich te nemen om de participatie alsnog te bevorderen.

D66 is een groot voorstander van initiatieven van onderop. Fryslân is, dankzij D66, de eerste provincie met beleid voor het recht om uit te dagen. Het initiatief Holwerd aan Zee is zo’n initiatief van ‘onderop’. Een doordacht en creatief plan om de aantrekkelijkheid van Holwerd en haar omgeving groter te maken. Wij zijn een voorstander van deze en vergelijkbare plannen en steunen Holwerd aan Zee door het reserveren van € 10 miljoen in de begroting.

Na Holwerd aan Zee en andere mooi plannen zullen in de toekomst ongetwijfeld nieuwe plannen volgen. Plannen die zich richten op leefbaarheid, cultuur, economie, recreatie en toerisme. Om deze plannen het hoofd te bieden doet D66 samen met de PvdA en de VVD een voorstel voor het in het leven roepen van een financieringsvorm om ook grotere initiatieven uit de Mienskip, die te groot zijn voor het Iepen Mienskipsfuns, een bijdrage te geven zodat zij makkelijker cofinanciering kunnen vinden.