Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 23 november 2016

Provinciaal Fries aanvalsplan laaggeletterdheid is nodig

De provincie en organisaties moeten nog meer de handen ineen slaan om laaggeletterdheid onder Friezen aan te pakken. Het probleem moet serieuzer worden aangepakt. Een probleem dat al bekend was maar dat naar aanleiding van een motie van D66 in november 2015 beter in kaart is gebracht. De resultaten van dit onderzoek, uitgevoerd door het Fries planbureau Partoer, zijn afgelopen september gepresenteerd. Tegelijkertijd zijn er het afgelopen jaar ook landelijke onderzoeken uitgevoerd. De onderzoeken hebben inzicht gegeven in hoe groot het probleem is. Veel Friese gemeentes scoren hoog ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Friesland staat zelfs op de derde plek van meest laaggeletterde provincies van Nederland.

Laaggeletterdheid is meer dan “niet kunnen lezen en schrijven”. Het is ook vaak: “niet goed genoeg kunnen lezen en schrijven”. Het is ook: Niet goed genoeg kunnen rekenen. Het is ook: digitale laaggeletterdheid. Laaggeletterd zijn levert problemen op. Iemand die laaggeletterd is kan niet optimaal participeren in de samenleving. Naast de schaamte die laaggeletterden vaak voelen heeft het gevolgen op sociaal vlak, economisch vlak maar ook op het gebied van gezondheid. Een voorbeeld zijn de 65 Plussers (die trouwens niet zijn meegeteld in de eerder genoemde onderzoeken). Zij worden geacht langer thuis te blijven wonen en steeds meer en langer zelfredzaam te zijn. Daar ontstaan mogelijk flinke problemen. Laaggeletterdheid is een breed problemen dat problemen veroorzaakt op veel verschillende vlakken.

We hebben in Fryslan een stuurgroep laaggeletterdheid, waar ook de Friese gedeputeerde Schrier inzit. Deze stuurgroep loopt nu tegen de grenzen aan van haar kunnen. Er is zoveel te doen, er zijn zoveel mensen te bereiken en de stuurgroep heeft behoefte aan een duidelijke opdracht. Met een motie vreemd in de Provinciale Staten van 23 november 2016 vroegen wij de Staten om gehoor te geven aan die behoefte. Het probleem van laaggeletterdheid verdient aandacht, al zijn wij ons ervan bewust dat de uitvoering van de aanpak niet tot de taken van de Provincie behoort. D66 is van mening dat de provincie haar steentje kan  bijdragen, zoals wij in het verleden al hebben gedaan bij de campagne “better lêze en skriuwe”.

We kunnen en willen ons niet neerleggen bij een provincie waar mensen aan de zijlijn staan. Wij zetten in op kansen voor iedereen. D66 wil daarom dat er een Fries aanvalsplan laaggeletterdheid komt, als aanvulling op het landelijke aanvalsplan en de plannen die verschillende gemeentes al hebben liggen. Een mogelijke invulling van het plan is het maken van afspraken over het uitwisselen van aanpak, kennis, ideeën en contacten. Maar ook: het uitspreken van een ambitie wat betreft het terugdringen van laaggeletterdheid. Wat is haalbaar? Wat is realistisch? Wat is daarvoor nodig? Het onderzoek van Partoer zou kunnen dienen als 0-meting zodat over een aantal jaar gekeken kan worden of er ook voortgang is geboekt.

Ons voorstel voor een Fries aanvalsplan laaggeletterdheid is aangenomen en werd mede ingediend door CDA, PvdA, SP, 50+ en GrienLinks. Voor april 2017 zal het plan worden aangeboden aan Provinciale Staten en de Gemeenteraden in Fryslân. Een prachtige stap in een steviger aanpak van laaggeletterdheid!

Luister hier de reactie van Marieke Vellinga na het aannemen van de motie vreemd voor het aanvalsplan laaggeletterdheid.